enruuz

O‘zbekistonda qandolat mahsulotlari ishlab chiqarish uskunalarini modernizatsiya qilish

Investor
“Khorezm Sweet” MChJ
Location
Urganch shahri, Xorazm viloyati, O‘zbekiston
Investment
Qandolat mahsulotlari ishlab chiqarish uskunalarini modernizatsiya qilish
Investment Size
280 000 AQSh dollari
Financial results
2,2 yil — (Qaytarilish muddati: energiya resurslari tejalishi va ishlab chiqarish hajmining oshishi hisobiga)
Energy savings
yiliga 5,659 GJ
CO2 savings
yiliga 317 tonna
Impact
Mahsulot birligi uchun energiya sarfining 23% ga kamayishi, energiya samaradorligi oshishi hisobiga operatsion xarajatlarning qisqarishi, ishlab chiqarish quvvatlari va hajmining oshishi, mahalliy qandolat mahsulotlarining raqobatbardoshligining oshishi
Donor
Kanada — Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Bankining (YTTB) «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali

Qandolat ishlab chiqaruvchi korxona GEFF ko‘magidagi modernizatsiya natijasida samaradorlikni oshirib, energiya sarfini qisqartiradi va daromadini ko‘paytiradi

Khorezm Sweet MChJ — Urganch shahrida joylashgan, 2020-yilda tashkil etilgan qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxona hisoblanadi. Korxona pechenye, vafli, biskvit va tortlarni o‘z ichiga olgan keng turdagi mahsulotlarni ishlab chiqaradi.

Bozorda talabning oshishi fonida korxona oldida ishlab chiqarish hajmini kengaytirish, shu bilan birga iqtisodiy samaradorlikni saqlab qolish vazifasi yuzaga keldi. Biroq mavjud uskunalar yuqori energiya sarfi bilan ajralib turardi — o‘rtacha 1 kg mahsulot uchun 16,6 kVt/soat, bu esa ishlab chiqarish tannarxiga bevosita ta’sir ko‘rsatib, samaradorlikni pasaytirardi.

Mazkur muammolarni hal etish maqsadida korxona GEFF dasturi doirasida Hamkorbank orqali moliyalashtirishni jalb qilgan holda ishlab chiqarishni modernizatsiya qilishga qaror qildi. Natijada zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan yangi ishlab chiqarish liniyasi o‘rnatildi. Unga rotatsion va konveksion pechlar, xamir qorish va shakllantirish uskunalari, shuningdek, glazirovka va qadoqlash liniyalari kiradi.

Loyiha amalga oshirilishi natijasida mahsulot birligi uchun energiya sarfi 16,6 dan 12,75 kVt/soatgacha kamaydi, bu esa energiya sig‘imining 23% ga qisqarishini ta’minladi. Shu bilan birga, ishlab chiqarish quvvati yiliga 85 000 kg dan 155 000 kg gacha oshdi, bu esa ishlab chiqarish hajmini kengaytirish va daromadni oshirish imkonini berdi.

Kiritilgan investitsiyalar natijasida yiliga 5 659 GJ miqdorida energiya tejalmoqda, shuningdek, 317 tonna CO₂ chiqindilari kamaymoqda. Bu esa ekologik barqarorlikni ta’minlashga xizmat qilib, O‘zbekistonning “yashil” iqtisodiyotga o‘tish jarayonini qo‘llab-quvvatlaydi.

Energiya tejalishidan tashqari, ishlab chiqarish hajmining oshishi hisobiga korxona yiliga taxminan 84 000 AQSh dollari miqdorida qo‘shimcha daromad olmoqda. Bu loyiha iqtisodiy jihatdan jozibador bo‘lib, uzoq muddatli rivojlanish uchun muhim strategik ahamiyatga ega.

Shu tariqa, energiya tejamkor texnologiyalarga investitsiya kiritish orqali Khorezm Sweet MChJ xarajatlarni kamaytirish, ishlab chiqarish hajmini oshirish va ekologik ta’sirni qisqartirishga erishdi. Bu esa sanoat modernizatsiyasi biznes samaradorligi va barqaror rivojlanishni birlashtira olishini yaqqol namoyon etadi.

O‘zbekistondagi Yashil iqtisodiyot moliyalashtirish mexanizmi (GEFF) Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki tomonidan ishlab chiqilgan. Loyiha Kanada tomonidan YTTBning «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali qo‘llab‑quvvatlanadi.