enruuz

O‘zbekistonda barqaror qurilishni qo‘llab-quvvatlovchi quyosh elektr energiyasi ishlab chiqarish

Investor
“Construction of Cottages” MChJ
Location
Karmana tumani, Navoiy viloyati, O‘zbekiston
Investment
Quyosh fotoelektr panellarini xarid qilish va o‘rnatish
Investment Size
150 000 AQSh dollari
Financial results
6 yilgacha — (Qaytarilish muddati: elektr energiyasi xarajatlarining tejalishi, markazlashgan elektr tarmog‘iga qaramlikning kamaytirilishi hamda ortiqcha ishlab chiqarilgan qayta tiklanuvchi elektr energiyasini milliy tarmoqqa sotishdan olinadigan qo‘shimcha daromadlar hisobiga)
Energy savings
yiliga 12 327 GJ
CO2 savings
yiliga 510 tonna
Impact
Qazilma yoqilg‘iga asoslangan elektr energiyasiga qaramlikning kamaytirilishi, qurilish va savdo faoliyatining uglerod izining qisqartirilishi, milliy elektr ta’minoti tizimi uchun qayta tiklanuvchi elektr energiyasi ishlab chiqarilishi, daromad manbalarini diversifikatsiya qilish orqali biznes barqarorligining oshirilishi, O‘zbekistonning iqlimni yumshatish va qayta tiklanuvchi energiya bo‘yicha milliy maqsadlariga hissa qo‘shish
Donor
Kanada — Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Bankining (YTTB) «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali

Navoiy viloyatida qayta tiklanuvchi energiyaga investitsiyalar orqali elektr xarajatlarini kamaytirish, uglerod chiqindilarini qisqartirish va qo‘shimcha daromad manbalarini yaratish

Construction of Cottages MCHJ — Navoiy viloyatida faoliyat yurituvchi diversifikatsiyalangan xususiy kompaniya bo‘lib, qurilish va xo‘jalik materiallarining chakana va ulgurji savdosi, shuningdek, kottejlar va turar joy binolarini qurish bilan shug‘ullanadi. Qurilish sohasi iqtisodiyotdagi eng energiya talabchan yo‘nalishlardan biri hisoblanadi, bunda elektr energiyasiga bo‘lgan talab asosan qurilish maydonlaridagi jarayonlar, texnika va uskunalardan foydalanish hamda yordamchi infratuzilma orqali shakllanadi.

Elektr energiyasi xarajatlarini kamaytirish va an’anaviy energiya manbalariga qaramlikni qisqartirish maqsadida kompaniya quyosh fotoelektr panellarini o‘rnatishga investitsiya kiritish to‘g‘risida qaror qabul qildi.

Loyihani moliyalashtirish Ipak Yuli Bank tomonidan taqdim etilgan GEFF krediti hisobidan amalga oshirildi. Uning doirasida Construction of Cottages MCHJ har biri 620 Vt quvvatga ega bo‘lgan 1 190 dona quyosh fotoelektr panellarini xarid qildi va o‘rnatdi. Quyosh elektr tizimining umumiy o‘rnatilgan quvvati 737 kVt dan ortiqni tashkil etib, kompaniyaga markazlashgan elektr tarmog‘idan foydalanishni sezilarli darajada kamaytirish imkonini berdi.

Shu bilan birga, loyiha kompaniya uchun qo‘shimcha daromad manbasini yaratdi — ortiqcha ishlab chiqarilgan elektr energiyasi milliy elektr tarmog‘iga yetkazib berila boshlandi. Natijada kompaniya nafaqat energiya samaradorligini oshirdi va operatsion xarajatlarining barqarorligini ta’minladi, balki qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarish orqali o‘z biznes modelini diversifikatsiya qildi.

Mazkur investitsiya natijasida yillik 12 327 GJ birlamchi energiya tejalmoqda, bu O‘zbekistondagi taxminan 980 ta xonadonning yillik elektr energiyasi iste’moliga teng. Shuningdek, yiliga 510 tonna CO₂ ekvivalentida issiqxona gazlari chiqindilari kamaymoqda, bu esa taxminan 8 500 ta daraxtning bir yilda yutadigan karbonat angidrid hajmiga tengdir. Ushbu natijalar O‘zbekistonning iqlim o‘zgarishlarini yumshatish bo‘yicha milliy maqsadlariga bevosita hissa qo‘shib, mamlakatda qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarish quvvatlarining kengayishiga xizmat qiladi.

O‘zbekistondagi Yashil iqtisodiyot moliyalashtirish mexanizmi (GEFF) Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki tomonidan ishlab chiqilgan. Loyiha Kanada tomonidan YTTBning «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali qo‘llab‑quvvatlanadi.