Quyosh energiyasidan foydalanish ayol tadbirkorga biznesni barqarorlashtirish va uni yanada mustahkamlashda qanday yordam berdi
Kamron Baraka MChJ, tadbirkor Mukambar Usmonova tomonidan tashkil etilgan bo‘lib, Toshkentdagi gavjum Urikzor bozori hududida faoliyat yuritadi. Uning boshqaruvidagi yirik kafe ko‘p yillar davomida uzoq davom etuvchi elektr uzilishlari tufayli jiddiy operatsion qiyinchiliklarga duch kelgan: oziq-ovqat mahsulotlar tez aynib qolgan, sovutgich va oshxona jihozlari ishdan chiqqan, mijozlar oqimi kamaygan va xodimlarning daromadi pasaygan. Bozor hududida gaz ta’minoti cheklanganligi sababli, kafening kundalik faoliyati to‘liq elektr energiyasiga tayanadi.
Biznes barqarorligini oshirish maqsadida Mukambar Usmonova GEFF dasturi doirasidagi mahalliy bank hamkori — «Ipak Yo‘li Bank» orqali yashil kredit oldi. Olingan mablag‘lar 40 kVt quvvatga ega quyosh panellarini o‘rnatishga yo‘naltirildi.
Ushbu investitsiya korxonaga barqaror va uzluksiz elektr ta’minotini ta’minlash imkonini berdi, bu esa sovutish uskunalari, oshxona jihozlari va yoritish tizimining uzluksiz ishlashiga xizmat qildi. Endilikda kafe hech qanday uzilishlarsiz ishlamoqda, mahsulot sifati barqaror saqlanmoqda, xodimlarning daromadi esa doimiy va ishonchli bo‘lib qoldi. Bu korxonaning umumiy barqarorligini sezilarli darajada mustahkamladi.
Investitsiya muhim ekologik natijalar ham berdi. O‘rnatilgan quyosh tizimi yiliga 668 GJ energiyani tejaydi va 27,6 tonna CO₂ chiqindilarini kamaytiradi. Bu ko‘rsatkich yil davomida 450 dan ortiq daraxt tomonidan yutiladigan CO₂ miqdoriga teng bo‘lib, taxminan 20 ta o‘zbek xonadonining yillik elektr iste’moliga mos keladi. Shu tariqa, loyiha kafening barqaror ishlashini ta’minlash bilan birga, O‘zbekistonning yanada toza va yashil energetikaga o‘tish jarayoniga ham hissa qo‘shdi.
Loyihaning muvaffaqiyati Mukambar Usmonovani biznesini yanada kengaytirish rejalari ustida o‘ylashga undadi:
“Keyingi orzuyim — shaharda kichik qahvaxona ochish. Men energiya tejamkor uskunalarga investitsiya qilishni rejalashtiryapman. Barqarorlik endi bizning asosiy qadriyatimizga aylangan. Yashil biznes yaratishni orzu qilayotgan barcha ayollarga shuni aytmoqchiman: o‘zingizga ishoning, qo‘rqmang — qat’iyat bo‘lsa, muvaffaqiyat albatta keladi.”
O‘zbekistondagi Yashil iqtisodiyot moliyalashtirish mexanizmi (GEFF) Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki tomonidan ishlab chiqilgan. Loyiha Kanada tomonidan YTTBning «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali qo‘llab‑quvvatlanadi.