enruuz

Parrandachilikda quyosh energiyasi: O‘zbekistonning qishloq hududlarida elektr ta’minoti ishonchliligini oshirish

Investor
“AZIZBEK AMIRBEK SHOHJAHON” YTT
Location
Buxoro viloyati, O‘zbekiston
Investment
Quyosh fotoelektr panellarini xarid qilish va o‘rnatish
Investment Size
15 500 AQSh dollari
Financial results
2 yilgacha — (Qaytarilish muddati: elektr energiyasi xarajatlarining tejalishi hisobiga)
Energy savings
yiliga 839 GJ
CO2 savings
yiliga 35 tonna
Impact
Parrandachilik faoliyati uchun elektr ta’minoti yanada barqaror bo‘ldi, qishloq hududida elektr tarmog‘iga bog‘liqlik kamaydi, qishloq xo‘jaligi faoliyatining atrof-muhitga ta’siri kamaytirildi
Donor
Kanada — Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Bankining (YTTB) «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali

GEFF ko‘magida amalga oshirilgan quyosh fotoelektr tizimiga investitsiya orqali oilaviy parrandachilik xo‘jaligi elektr ta’minoti barqarorligini oshirdi va chiqindilarni kamaytirdi

Parrandachilik qishloq xo‘jaligining energiya sarfi yuqori bo‘lgan yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, oziqlantirish tizimlari, shamollatish, yoritish va optimal harorat rejimini ta’minlash uchun barqaror va uzluksiz elektr ta’minotini talab etadi. O‘zbekistonning qishloq hududlarida elektr energiyasi ta’minotidagi uzilishlar va tarmoqdagi beqarorlik ishlab chiqarish samaradorligini sezilarli darajada pasaytirishi hamda parrandalarni parvarishlash sharoitlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

“AZIZBEK AMIRBEK SHOHJAHON” YTT — Buxoro viloyatida joylashgan, parrandachilik bilan shug‘ullanuvchi oilaviy xo‘jalik hisoblanadi. Xo‘jalikning elektr ta’minoti ishonchliligini oshirish va an’anaviy elektr tarmog‘iga bo‘lgan qaramlikni kamaytirish maqsadida korxona qayta tiklanuvchi energiya manbalariga investitsiya kiritish to‘g‘risida qaror qabul qildi.

Ipak Yuli Bank tomonidan taqdim etilgan GEFF krediti ko‘magida korxona har biri 620 Vt quvvatga ega bo‘lgan 81 dona quyosh fotoelektr panellarini xarid qildi va o‘rnatdi. Quyosh elektr stansiyasining umumiy o‘rnatilgan quvvati 50 kVtni tashkil etib, xo‘jalikning elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojining muhim qismini toza va qayta tiklanuvchi energiya hisobidan qoplash imkonini berdi.

Loyiha natijasida korxona yiliga 839 GJ miqdorida birlamchi energiya iste’molini qisqartirmoqda, bu O‘zbekistondagi taxminan 67 ta xonadonning yillik elektr energiyasi iste’moliga tengdir. Shuningdek, yiliga 35 tonna CO₂-ekvivalent miqdorida issiqxona gazlari chiqindilari kamaytirilmoqda bo‘lib, bu bir yil davomida taxminan 580 ta daraxt tomonidan yutiladigan uglerod gazi (CO₂) miqdoriga tengdir.

Loyiha amalga oshirilishidan oldin xo‘jalik to‘liq ravishda umumiy elektr tarmog‘iga bog‘liq bo‘lib, bu ishlab chiqarish jarayonlarini elektr ta’minotidagi uzilishlar va elektr energiyasi tariflarining oshishiga nisbatan zaif holatga keltirar edi. Quyosh fotoelektr tizimining joriy etilishi elektr ta’minotining ishonchliligini oshirdi, korxonaning operatsion barqarorligini mustahkamladi va elektr energiyasi xarajatlarini kamaytirishga xizmat qildi. Bu esa parrandachilikdagi uzluksiz ishlab chiqarish jarayonlari uchun muhim ahamiyatga ega.

O‘zbekistondagi Yashil iqtisodiyot moliyalashtirish mexanizmi (GEFF) Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki tomonidan ishlab chiqilgan. Loyiha Kanada tomonidan YTTBning «Iqlim bo‘yicha yuqori ta’sirli sheriklik» (HIPCA) dasturi, Iqlim investitsiyalari jamg‘armasi va Tayvan Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot jamg‘armasi orqali qo‘llab‑quvvatlanadi.